Raptor 1
Generacja 1 Raptor 1 (2019–2023)
Pierwsza produkcyjna wersja Raptora, wykorzystywana w prototypach Starship (SN5–SN15) oraz w pierwszych zintegrowanych lotach testowych (IFT-1).
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Ciąg (poz. morza) | ~185 tf (1 813 kN) |
| Impuls właściwy (poz. morza) | ~330 s |
| Impuls właściwy (próżnia) | ~350 s |
| Masa | 2 080 kg |
| Stosunek ciąg/masa | ~90 |
| Ciśnienie komory | ~300 bar |
| Paliwo | CH₄ / LOX (podchłodzone) |
| Cykl | FFSC |
Charakterystyka:
- Pierwszy pełny zapłon FFSC na stole testowym: luty 2019
- Kompleksowa instalacja rurowa z licznymi połączeniami i osłonami termicznymi
- Stosowany na pojazdach testowych Starhopper, SN5, SN8–SN15
- Wymagał znacznej pracy ręcznej przy montażu
Rozwój i testy
Raptor 1 był efektem ponad dekady prac badawczych nad cyklem FFSC. Po latach testów sub-skalowych w ośrodkach NASA i w zakładzie McGregor w Teksasie, pierwszy pełnoskalowy Raptor osiągnął pełne zapłon w lutym 2019 roku. Silnik osiągnął ciśnienie komory 268,9 bar — wartość ogłoszoną osobiście przez Elona Muska na Twitterze, co było wówczas rekordem dla silnika metanowo-tlenowego.
Raptor 1 wyróżniał się charakterystyczną, gęstą siecią rurociągów i połączeń zewnętrznych, oplecionych osłonami termicznymi. Ta złożoność mechaniczna czyniła go trudnym i czasochłonnym w produkcji — każdy egzemplarz wymagał znacznej pracy ręcznej, co ograniczało tempo produkcji do kilku silników miesięcznie.
Historia lotów
Raptor 1 napędzał wszystkie wczesne prototypy Starship, budując bazę doświadczeń lotowych dla całego programu:
| Lot | Data | Pojazd | Silniki | Rezultat |
|---|---|---|---|---|
| Starhopper 20 m | VII 2019 | Starhopper | 1× Raptor | Sukces |
| Starhopper 150 m | VIII 2019 | Starhopper | 1× Raptor | Sukces |
| SN5 150 m | VIII 2020 | SN5 | 1× Raptor | Sukces |
| SN6 150 m | IX 2020 | SN6 | 1× Raptor | Sukces |
| SN8 12,5 km | XII 2020 | SN8 | 3× Raptor | Crash (niska ciśnienie CH₄) |
| SN9 10 km | II 2021 | SN9 | 3× Raptor | Crash |
| SN10 10 km | III 2021 | SN10 | 3× Raptor | Lądowanie + eksplozja po kilku minutach |
| SN11 10 km | III 2021 | SN11 | 3× Raptor | Eksplozja w locie |
| SN15 10 km | V 2021 | SN15 | 3× Raptor | Pełny sukces — pierwsze lądowanie Starship |
| IFT-1 | IV 2023 | B7 + S24 | 33× (booster) | Częściowa awaria — utrata kilku silników |
Przejście do Raptor 2
Pod koniec 2021 roku SpaceX podjęło decyzję o gruntownej przebudowie silnika, zamiast dalszego iterowania na platformie Raptor 1. Główne problemy, które motywowały tę decyzję:
- Zbyt niska skalowalność produkcji — ręczny montaż ograniczał tempo do kilku silników/miesiąc, podczas gdy Super Heavy wymaga 33 silników na jeden booster
- Zbyt duża masa — 2 080 kg to prawie 30% więcej niż późniejszy Raptor 2, co bezpośrednio wpływa na ładowność Starship
- Złożoność serwisowa — gęsta sieć rurociągów utrudniała inspekcję i naprawy, co jest krytyczne dla wielokrotnego użycia
Ostatnim lotem z silnikami Raptor 1 na boosterze był IFT-1 w kwietniu 2023, choć na tym etapie część silników była już przejściowymi wariantami R1.5/R2.
Powiązane strony
- Raptor — przegląd — architektura FFSC i konfiguracja
- Raptor 2 — następca z uproszczoną konstrukcją
- Starship — historia rozwoju — kontekst programu Starship
- Starship — loty testowe — pełna historia lotów
- Testowanie i produkcja — ośrodek testowy McGregor
- Starbase — baza produkcyjna i startowa