SLC-4E
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Pełna nazwa | Space Launch Complex 4 East |
| Lokalizacja | Vandenberg Space Force Base, Kalifornia |
| Współrzędne | 34.6321° N, 120.6115° W |
| Operator | SpaceX |
| Rok budowy | 1962 (oryg. dla Atlas-Agena) |
| Pierwszy start SpaceX | 29 września 2013 (Falcon 9 v1.1, CASSIOPE) |
| Typ orbit | SSO, polarne, retrogradalnie nachylone |
| Obsługiwana rakieta | Falcon 9 |
Historia
Space Launch Complex 4 East jest częścią kompleksu SLC-4 w bazie Vandenberg na wybrzeżu Kalifornii, około 240 km na północny zachód od Los Angeles. Pad został zbudowany w 1962 roku dla rakiet Atlas-Agena, które startowały stąd w latach 60. i 70., wynosząc satelity wojskowe i wywiadowcze.
W latach 80. i 90. kompleks SLC-4 obsługiwał rakiety Titan II SLV, realizując misje National Reconnaissance Office (NRO) i Defense Meteorological Satellite Program (DMSP). Ostatni start Titana ze SLC-4E odbył się w 2003 roku.
Adaptacja dla SpaceX
SpaceX uzyskał prawo użytkowania SLC-4E w 2011 roku i przeprowadził modernizację padu. 29 września 2013 roku odbył się pierwszy start Falcon 9 v1.1 z Vandenberg — misja z kanadyjskim satelitą naukowym CASSIOPE. Był to jednocześnie debiut wersji v1.1 rakiety Falcon 9.
Położenie geograficzne Vandenberg, na zachodnim wybrzeżu z otwartym dostępem do Oceanu Spokojnego w kierunku południowym i południowo-zachodnim, czyni SLC-4E idealnym padem do startów na orbity polarne i heliosynchroniczne (SSO).
Aktualne wykorzystanie
SLC-4E obsługuje wszystkie starty SpaceX wymagające orbit polarnych i heliosynchronicznych:
- Starlink (powłoki polarne) — satelity przeznaczone na orbity nachylone ~97°
- Misje rządowe — satelity NRO, NROL, SDA dla Departamentu Obrony
- Satelity obserwacji Ziemi — ładunki SSO dla agencji cywilnych i komercyjnych
- USSF (United States Space Force) — misje National Security Space Launch
W 2024 roku SLC-4E obsłużyło kilkanaście startów, głównie misji Starlink na orbity polarne.
Lądowisko LZ-4
W bezpośrednim sąsiedztwie wyrzutni SpaceX zbudował lądowisko Landing Zone 4 (LZ-4) na terenie dawnego padu SLC-4W (Space Launch Complex 4 West). LZ-4 umożliwia lądowanie pierwszego stopnia Falcon 9 metodą RTLS (Return to Launch Site), co eliminuje potrzebę stosowania droneshipa przy misjach o mniejszych wymaganiach energetycznych.
3 października 2018 roku odbyło się pierwsze lądowanie na LZ-4 — booster z misji SAOCOM 1A wrócił na ląd po zaledwie 8 minutach od startu.
| Element | Opis |
|---|---|
| LZ-4 lokalizacja | Dawny SLC-4W, ~500 m od SLC-4E |
| Typ lądowania | RTLS (Return to Launch Site) |
| Pierwsze lądowanie | 3 października 2018 (SAOCOM 1A) |
Specyfikacja techniczna
| Element | Opis |
|---|---|
| Transporter Erector | Zmodernizowana konstrukcja dla Falcon 9 |
| Strongback | Wieża serwisowa z umbilikalami |
| Azymut startowy | ~196° (na południe, wzdłuż wybrzeża) |
| Dostępne nachylenia orbit | 63°–120° (polarne i retrogradalnie nachylone) |
| Zbiorniki kriogeniczne | LOX i RP-1 |
| Hala integracyjna | Horizontal Processing Facility na terenie bazy |
| Odległość od wybrzeża | ~500 m od klifu nad oceanem |
SLC-4E zapewnia SpaceX dostęp do orbit polarnych i heliosynchronicznych, które nie są osiągalne z wyrzutni na Florydzie ze względu na gęste zaludnienie na północ od Cape Canaveral. Pad ten jest strategicznym uzupełnieniem infrastruktury startowej firmy.