Droneships

Koncepcja

Autonomous Spaceport Drone Ships (ASDS) to autonomiczne platformy morskie zaprojektowane przez SpaceX do odzyskiwania pierwszych stopni rakiet Falcon 9 i Falcon Heavy na otwartym oceanie. Lądowanie na droneshipa jest konieczne, gdy misja wymaga zbyt dużo paliwa na powrót do wyrzutni (RTLS), co dotyczy większości startów na orbitę geostacjonarną i ciężkich ładunków na LEO.

Każdy droneship to zmodyfikowana barka typu Marmac o wymiarach około 91 × 52 metrów, wyposażona w system dynamicznego pozycjonowania (stationkeeping) oparty na silnikach azymutowych, które utrzymują pozycję z dokładnością do kilku metrów na otwartym oceanie.

Nazwy droneshipów pochodzą z powieści science fiction Iaina M. Banksa z cyklu Kultura (Culture series).

Aktywne jednostki

A Shortfall of Gravitas (ASOG)

A Shortfall of Gravitas to najnowszy i najbardziej zaawansowany droneship SpaceX. Został zbudowany od podstaw jako platforma do lądowania rakiet (w odróżnieniu od wcześniejszych jednostek, które były konwersjami istniejących barek). ASOG wyposażono w ulepszony system pozycjonowania i większą autonomię nawigacyjną.

ASOG jest głównym droneshipem na wschodnim wybrzeżu, obsługującym starty z Cape Canaveral (SLC-40) i Kennedy Space Center (LC-39A). W rekordowym 2024 roku na ASOG wylądowało ponad 40 boosterów.

Just Read the Instructions (JRTI)

Just Read the Instructions (druga generacja) obsługuje starty z bazy Vandenberg (SLC-4E) na zachodnim wybrzeżu. Nazwa została przeniesiona z oryginalnej barki JRTI (Marmac 300), która operowała na zachodnim wybrzeżu w latach 2015–2019 i została wycofana.

JRTI obsługuje mniejszą liczbę lądowań rocznie niż ASOG ze względu na niższą kadencję startów z Vandenberg w porównaniu z Florydą.

Wycofane jednostki

Of Course I Still Love You (OCISLY)

Of Course I Still Love You był pierwszym droneshipem, na którym udało się wylądować rakietą — 8 kwietnia 2016 roku, podczas misji CRS-8 (Falcon 9, booster B1021). Był to przełomowy moment w historii wielokrotnego użytku rakiet.

OCISLY operował na wschodnim wybrzeżu od 2015 do 2023 roku, kiedy został zastąpiony przez ASOG. Na OCISLY przeprowadzono łącznie ponad 50 udanych lądowań. Droneship przeszedł na emeryturę po latach intensywnej eksploatacji.

Just Read the Instructions (pierwsza generacja)

Oryginalna barka JRTI (Marmac 300) operowała na zachodnim wybrzeżu w latach 2015–2019. Została zastąpiona przez nową, ulepszoną jednostkę o tej samej nazwie (Marmac 303).

Infrastruktura wspierająca

Oprócz samych droneshipów SpaceX wykorzystuje flotę statków wspierających:

Statystyki lądowań

Od pierwszego udanego lądowania w kwietniu 2016 roku do końca 2025 roku SpaceX przeprowadził łącznie ponad 250 udanych lądowań na droneshipach, przy wskaźniku sukcesu przekraczającym 95% w ostatnich latach. Droneshipe są kluczowym elementem strategii wielokrotnego użytku rakiet, umożliwiając odzyskanie boosterów również w misjach o wysokich wymaganiach energetycznych.

Proces lądowania

1. Wyznaczenie pozycji — droneship zajmuje pozycję na oceanie ~630 km od wyrzutni (typowo)
2. Autonomiczne stationkeeping — system utrzymuje pozycję z dokładnością do kilku metrów
3. Ewakuacja załogi — personel opuszcza platformę przed lądowaniem
4. Lądowanie boostera — pierwszy stopień ląduje na platformie autonomicznie
5. Zabezpieczenie — robot Octagrabber mocuje booster do pokładu
6. Holowanie do portu — droneship holowany jest do Port Canaveral / Port Hueneme

Cały cykl — od wypłynięcia po powrót do portu — trwa zazwyczaj 5–7 dni.